Biologisch afbreekbaar en composteerbaar zijn niet hetzelfde. Een composteerbare zak voldoet aan een norm en een afbraaktest onder vaste omstandigheden. Bij biologisch afbreekbaar is vaak niet duidelijk hoe snel het materiaal afbreekt, waar en onder welke omstandigheden. Wil je zekerheid, vraag dan altijd naar het keurmerk of de norm op het product zelf.
Wat betekent biologisch afbreekbaar
Een materiaal is biologisch afbreekbaar als micro-organismen het uiteindelijk kunnen afbreken. In theorie geldt dat voor veel stoffen, ook voor hout en papier. Het woord zegt dus weinig zolang er geen tijdsduur, temperatuur en eindresultaat bij staan. Een zak kan na jaren in de grond nog steeds als stukjes aanwezig zijn en toch biologisch afbreekbaar heten.
Let daarom op de formulering op de verpakking. Staat er alleen "afbreekbaar" of "eco", dan is dat een marketingterm en geen garantie. Een gecontroleerde claim noemt een norm of een keurmerk van een onafhankelijke instantie.
Wat betekent composteerbaar
Composteerbaar is strenger. Het materiaal moet binnen een bepaalde periode afbreken tot compost zonder schadelijke resten achter te laten. Bij industrieel composteerbaar gebeurt dat in een composteerinstallatie met hogere temperaturen dan in je tuin. Thuiscomposteerbaar is een aparte categorie en geldt voor veel minder producten.
In de praktijk gaat composteerbaar afval niet altijd naar een installatie die het ook als zodanig verwerkt. Vraag bij je afvalverwerker of de gemeente wat er met zulke zakken gebeurt voordat je ze aan klanten aanprijst als geschikt voor de GFT-bak.
De termen naast elkaar
| Term | Wat het zegt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|
| Biologisch afbreekbaar | Micro-organismen kunnen het materiaal afbreken | Geen vaste termijn of voorwaarden, dus weinig houvast |
| Composteerbaar (industrieel) | Breekt binnen een norm af in een installatie | Vraagt de juiste afvalstroom en een keurmerk |
| Thuiscomposteerbaar | Breekt ook af in een gewone composthoop | Minder materialen halen dit, check de norm |
| Recyclebaar | Kan als grondstof opnieuw gebruikt worden | Alleen waar de inzameling het ook aankan |
| Oxo-afbreekbaar | Plastic met toevoeging dat het laat uiteenvallen | Valt uiteen in kleine deeltjes, is geen composteerbaar materiaal |
Waarom papier vaak de eenvoudigste keuze is
Voor veel toepassingen hoef je het woord composteerbaar niet te zoeken. Papier en karton zijn gemaakt van vezels, kunnen in de gewone papierstroom en worden in Nederland al lang ingezameld. Je hoeft je klant geen uitleg te geven over een afvalbak, want papier hoort bij het oud papier. Daarmee is de vraag wat een klant met de verpakking moet doen meteen beantwoord.
In het assortiment van Packaging Discounter vind je daarvoor papieren zakken in meerdere uitvoeringen. Voor het inpakken en vullen van een doos werken kraftpapier en opvulpapier goed. Beide vervangen plastic opvulling zonder dat je een speciaal keurmerk hoeft uit te leggen. Meer over dat onderwerp lees je in ons artikel over duurzaam opvulmateriaal.
Wanneer papier niet genoeg is
Papier heeft grenzen. Voor vochtige of vette producten, of als je zak waterdicht moet zijn, is papier niet altijd geschikt. Dan kom je bij folie of een gecoate zak uit. Beoordeel dan per product wat er echt nodig is. Een kledingstuk dat in een doos reist heeft geen waterdichte binnenzak nodig, een pakket dat buiten kan blijven staan misschien wel.
Bij verzenden speelt nog iets anders mee. Een composteerbare zak kan na verloop van tijd zwakker worden. Bewaar zulke zakken droog en gebruik ze binnen de periode die de leverancier aangeeft. Voor veel webshops die zonder plastic willen verzenden is het slimmer om een kartonnen doos te kiezen en de vulling van papier te maken.
Zo controleer je een claim
- Zoek een norm of keurmerk op de zak of in de productinformatie, niet alleen een woord.
- Check of het om industrieel of thuiscomposteren gaat.
- Vraag wat de leverancier verwacht dat de klant met de zak doet.
- Vergelijk met papier: past een papieren zak of papieren vulling ook?
- Bewaar de documentatie, voor het geval een klant of inkoper erom vraagt.
Een claim op je eigen verpakking
Zet geen claim op je doos of zak die je niet kunt onderbouwen. Schrijf liever wat het materiaal is, bijvoorbeeld "gemaakt van papier" of "kartonnen doos, kan bij het oud papier". Dat is feitelijk, klopt altijd en je klant weet direct wat te doen. Een vage milieuclaim levert eerder ergernis op dan vertrouwen, zeker bij zakelijke klanten die steeds vaker naar de herkomst van verpakkingen vragen.
Een voorbeeld uit de praktijk
Stel dat je een kleine webshop hebt in zeep en kaarsen. Je overweegt een composteerbare folieverpakking voor elk product, omdat dat groen klinkt. Maar je klanten zetten die folie in de restafvalbak, omdat ze niet weten waar het anders heen moet. Het milieuvoordeel is dan weg en je hebt een vraag van klanten erbij. Een kartonnen doos met een papieren sluitstrip had dezelfde indruk gemaakt, kon direct bij het oud papier en was voor jou eenvoudiger te onderbouwen.
Het loont om per productgroep te kijken wat de klant er na ontvangst mee doet. De beste verpakking is de verpakking waarvan de klant zonder uitleg weet waar hij heen moet.
Veelgestelde vragen
Is biologisch afbreekbaar hetzelfde als composteerbaar?
Nee. Composteerbaar is gekoppeld aan een norm en een afbraaktest. Biologisch afbreekbaar zegt alleen dat afbraak in principe mogelijk is, zonder vaste termijn of voorwaarden.
Mag een composteerbare zak in de GFT-bak?
Dat hangt af van je gemeente en de verwerker. Niet elke installatie accepteert ze. Vraag het na voordat je het aan klanten adviseert.
Is een papieren zak composteerbaar?
Papier is van vezels gemaakt en breekt af, maar de normale route is het oud papier. Met coatings of folielaagjes kan dat anders liggen, dus lees de productinformatie.
Welke verpakking kan ik het beste gebruiken zonder gedoe over afval?
Karton en papier. Ze gaan bij het oud papier en vragen geen uitleg. Gebruik dozen en papieren vulling als je zo min mogelijk vragen van klanten wilt krijgen.
